Aš lenda ķ žvķ - aš hengja bakara fyrir smiši.

Aš lenda ķ žvķ. Oršalagiš ber meš sér aš sį sem lendir ķ žvķ sé saklaus af įsetningi og hafi rataš eins og óviti ķ einhver vandręši. Hann eigi aš taka ķ fangiš og hugga. Ķ yfirlżsingum stjórnmįlamanna og fjįrmįlafursta nś kemur hvaš eftir annaš fram aš bankarnir hafi lent ķ einhverju. Hvaš žaš er er fališ ķ tali um gjörningavešur og nįttśruhamfarir. Eftir stendur sś mynd aš śtrįsarhetjur landsins hafi siglt glęstum fleyum um heimshöfin uns žeir lentu óforvarendis ķ slķku ofvišri aš eftir sitji į skeri löskuš fley, rśin reiša og seglum meš skemmdan farm.

Hafa vęnir menn enn aš ósekju oršiš leiksoppar illra örlaga? Hafa lofsungnir snillingar hvorki séš né mįtt sjį hvaš framundan var? Kunnu žeir ekki aš aš bśa skip sķn til siglinga nema ķ blķšvišri? Brugšust žeir sem įttu aš setja siglinagareglurnar skyldu sinni og beindu sjónaukunum aš villiljósum ķ staš bošanna framundan? Um žetta į ekki aš ręša nśna aš mati skipstjóranna og strandkafteinanna. Fyrst žarf af bjarga skipshręunum į land.

Vissulega į aš bjarga žvķ sem bjargaš veršur og ganga vel til verks. En žaš śtilokar ekki aš strax eigi aš greina hvers vegna svo er komiš sem raun ber vitni. Žaš er m.a. naušsynlegt til aš ekki verši gripiš til skašlegra rįšstafana, svo sem til nżrra lįnveitinga af fé skattborgara til ógjaldfęrra fyrirtękja, sem dęmi eru um ķ öšrum löndum og kröfur hafa veriš um hér.

Sök į óförum ķslensku bankanna hefur veriš lżst į hendur alžjóša fjįrmįlamarkašar og skżringin į öllu er talinn lausafjįrskortur. Er žaš svo? Er kreppan og lausafjįrskorturinn orsök eša afleišing. Er žaš skżring į žvķ aš veršgildi ķslensku krónunnar hrapar. Hagfręšingum sem eru ekki helteknir af baušmolahagfręši sķšustu įra, ber flestum saman um aš rót fjįrmįlavandans liggi ķ óįbyrgri lįnastarfsemi į fjįrmįlamarkaši. Dęmi um hana er fasteignabólan ķ BNA og hrun fjįrmįlastofnana žegar hśn sprakk. Nęrtękara dęmi eru gķfurlegar lįntökur ķslensku bankanna og endurlįn ķ vanhugsuš og ofmetin śtrįsarverkefni. Veršfallin hśs og uppblįsin višskiptavild nęgir ekki til aš tryggja lįnin. Er aš undra aš nżtt lįnsfé fįist ekki inn ķ fjįrmįlastofnanir sem fariš hafa fram meš óįbyrgum hętti?

Į Ķslandi kemur til višbótar aš į sama tķma var lagt ķ lķtt grundašar og illa tķmasettar stórframkvęmdir, sem įsamt auknum fjįrmįlaumsvifunum leiddu til žess aš staša ķslensku krónunnar varš alltof sterk og gerši žaš aš verkum aš žjóšin gat lifaš um efni fram įrum saman eins og višvarandi višskiptahalli ber vott um. Veršfall krónunnar og veršbólga af žeim sökum var ašeins tķmaspursmįl.

Žegar afleišing órįšsķunnar blöstu hófust köll į björgun rķkis og sešlabanka meš auknum lįnum til bankanna. Viš žessar ašstęšur var ekkert vit ķ aš leggja til nżtt lįnsfé. Nżr lįnveitandi yrši ašeins einn af mörgum sem ekki fengi fé sitt aš fullu til baka. Žetta į lķka viš um lįn rķkja og sešlabanka til lįnastofnana. Žau vęru sólundun į fé almennings. Af žessum įstęšum var upphafleg björgunarįętlun bandarķsku stjórnarinnar óvišunandi og ekki lķkleg til įrangurs ķ breyttri mynd. Kaup undirmįlslįna bjargar engu og kaup į hęrra verši er gjöf til žeirra sem sólundaš höfšu fé sķnu. Lįn Sešlabanka Ķslands til ógjaldfęrra banka hefšu į sama hįtt engu bjargaš og veriš sólundun į almannafé. Framlag į hlutafé er skįrri kostur nęgi žaš til aš rétta skipiš viš en órįš aš öšrum kosti. Žrišji kosturinn, yfirtakan, var illskįrst. Meš henni lendir stęrsti skellurinn į žeim sem beint og óbeint bįru įbyrgš į žvķ hvernig komiš var og žeim sem stofnaš höfšu til višskipta viš žį. Innlįn njóta verndar, žó ekki bankanna sjįlfra heldur tryggingasjóšs innlįna og rķkisins.

Skżringar į žvķ hvers vegna svo er komiš eru vafalaust margar. Fyrst er aš nefna hversu aušveldlega stjórnmįlamenn lįta hentifręši og kreddukenningar leiša sig til óstjórnar. Mikilvęgustu efnahagsstofnanir žjóšarinnar voru afhentar aušmönnum įn žess aš tryggja meš nokkrum hętti aš rekstur žeirra fęri ekki śr böndum. Allt regluverk um fjįrmįlastarfsemi var ķ lįgmarki og stofnanir į žvķ sviši vanmįttugar aš mannafla, žekkingu og reynslu. Ķ kjölfariš fylgdi glórulaus śtžennsla sem byggšist fyrst og fremst į žvķ aš ódżrt erlent lįnsfé, eignir lķfeyrissjóša og annaš sparifé landsmanna var notaš til aš sprengja upp fasteignamarkašinn innanlands og aš bakka upp skuldsettar yfirtökur eigenda bankanna į erlendum félögum į yfirverši. Ķ staš ašhalds fengu fjįrmįlafurstarnir hįstemmdar žjóšarlofsręšur.

Ķ staš įbyrgrar stefnu ķ rķkisfjįrmįlum į žennslutķmum kusu stjórnvöld sér hlutverk jólasveinsins. Blindašir af skammvinnum uppsveiflutekjum og eignasölu gįfu žeir hinum velmegandi gjafir meš skattalękkunum um leiš og žeir brutu nišur jafnręšissjónarmiš og jöfnunarhlutverk skattkerfisins. Meš žessu var einnig vanrękt aš nota tekjuafganginn til aš byggja upp gjaldeyrisforša žjóšarinnar.

Um žaš mį deila hvort Sešlabanka Ķslands hafi tekist vel til meš nżtt hlutverk sitt og rekiš rétta peningamįlastefnu viš žęr ašstęšur sem honum voru skapašar. Eflaust orkar ein og önnur ašgerš hans eša ašgeršaleysi tvķmęlis. Vandséš er žó aš meiri undanlįtssemi hans viš kröfum bankanna og annarra um minna ašhald hefši breytt įstandinu til batnašar eša hvaš varanlegur akkur hefši oršiš af žvķ aš aukinn gjaldeyrisforši og lįn til bankanna hefšu skapaš tķmabundiš traust til starfsemi sem ekki var traustsins verš.

Ekki kęmi mér į óvart aš žegar öldurnar lęgir og hagstjórnarsaga žessa tķmabils veršur skrifuš verši dómur hennar sį aš žrįtt fyrir żmsa galla og veilur ķ svišsframkomu hafi hlutverki Sešlabankans veriš betur sinnt en annarra leikenda ķ žessum harmleik. Žaš kemur žó lķklega ekki ķ veg fyrir aš žjóšin “lendi ķ žvķ” nśna aš hengja bakara fyrir smiši.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Bjarni Kjartansson

Takk  Takk kęrlega fyrir žessa įdrepu.

Kommentera nįnar sķšar.

Mišbęjarķhaldiš

Bjarni Kjartansson, 11.10.2008 kl. 20:59

2 Smįmynd: Jóhannes Einarsson

Žaš veršur bakaš brauš į morgun og hinn og hamarshöggin žagna ekki. Hér hefur engin veriš hengdur enn og veršur ekki. Viš muldrum bara įfram ķ elhśskrókum eins og fyrri daginn og allir fara į sinn bįs. Ég var aš nį ķ Mogga įšan nišur ķ gang og į forsķšunni er frišžęgingin vegna afglapanna. Žaš į aš skrifa Hvķtbók !  Takk annars fyrir pistilinn, hann var mįlefnalegur og upplżsandi.

Jóhannes Einarsson, 11.10.2008 kl. 23:19

3 Smįmynd: Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir

Fróšleg lesning.

Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir, 12.10.2008 kl. 01:48

4 Smįmynd: Helgi Jóhann Hauksson

Žś žarft aš gefa žér żmislegt til aš fį žķna nišurstöšu t.d. aš bankarnir hafi veriš ógjaldfęrir og ekki veriš traustsins veršir. Sjįlfum finnst mér merkilegt mišaš viš allt baknagiš sem bankarnir hafa žurft aš žola hve lengi žeir lifšu įn bakstušnings af evru eša öflugum og viljugum sešlabanka. Af žvķ aš taka ögn mark į róginum um žį hélt ég aš žeir vęru miklu veikari en aš geta žolaš allt sem žeir žó žoldu. Žś segir:

„Lįn Sešlabanka Ķslands til ógjaldfęrra banka hefšu į sama hįtt engu bjargaš og veriš sólundun į almannafé.“

„... hefšu skapaš tķmabundiš traust til starfsemi sem ekki var traustsins verš“

Er eitthvaš sem meš haldgóšum hętti styšur žessar stašhęfingar žķnar, nś er t.d. Glitnir aftur oršinn tękur ķ Kauphöllina ž.e. uppfylliröll skilyrši um eigiš fé og žess hįttar?

Helgi Jóhann Hauksson, 12.10.2008 kl. 04:26

5 Smįmynd: Sigurjón Žóršarson

Ég tek undir meš žér Indriši.

Sigurjón Žóršarson, 12.10.2008 kl. 09:46

6 Smįmynd: Stefįn Helgi Valsson

Gott yfirlit, takk fyrir žetta.

Stefįn Helgi Valsson, 12.10.2008 kl. 10:44

7 Smįmynd: Žórir Kjartansson

Takk Indriši,  fyrir raunsanna greiningu į ašdraganda žess sem viš stöndum nś frammi fyrir.

Žórir Kjartansson, 12.10.2008 kl. 11:17

8 Smįmynd: Anna Karlsdóttir

Kęrar žakkir Indriši fyrir skarpa greiningu žķna. Žetta er mjög vel skrifuš krufning.

Anna Karlsdóttir, 12.10.2008 kl. 14:28

9 Smįmynd: Siguršur Žóršarson

Athyglisverš grein. Mikiš, kannski allt, hefur veriš sagt įšur en greinin er žarft innlegg ķ umręšu sem hefur žvķ mišur veriš allt of einhliša upp į sķškastiš.  Aušvitaš vilja stjórnmįlamenn fį blóraböggul, fjarri sķnum hśsakynnum, til aš setja ķ gapastokkinn. En žótt viškomandi bakari verši kannski ekki sakašur um aš baka vandręši meš röngum uppskriftum žį žótti hann handlaginn sem smišur og sumir hafa jafnvel haldiš žvķ fram aš hann hafi smķšaš full óžęgilega vinnuašstöšu ķ bakarķinu.  Hann var žó  ekki einn viš smķšarnar og smiširnir sem tóku viš af honum lagfęršu ekkert. Žess vegna ęttu žeir kannski aš lķta ķ eigin barm įšur en žeir gagnrżna bakarann fyrir aš vera hokinn viš baksturinn. 

Siguršur Žóršarson, 12.10.2008 kl. 18:19

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband