Śtrįs og innrįs, efnahagsleg og skattaleg įhrif

(Eftirfarandi er įgrip og helstu nišurstöšur ķtarlegri greinar sem finna mį ķ višhengi viš bloggiš.)

Ķ umręšu um erlenda fjįrfestingu er oft vikiš aš žżšingu hennar fyrir efnahagslķf og rķkisbśskapinn m.a vegna skatta sem žessi félög greiša. Fjįrfesting og atvinnurekstur utan heimalandsins er yfirleitt talin vera af hinu góša fyrir efnahagslķf heimsins og einstakra landa, m.a. vegna śtbreišslu nżrrar tękni og žekkingar og betri nżtingar į fjįrfestingum. Žessi vištekna skošun hefur įn nęgilegrar gaumgęfni leitt til alhęfinga um žżšingu śtrįsar og erlendra fjįrfestinga fyrir ķslenskt efnahagslķf, sem ekki viršast raunhęfar žegar grannt er skošaš.

Žótt erlend fjįrfesting sé žannig jafnan talin hafa jįkvęš įhrif į efnahagslķf og auki žann viršisauka sem er til skiptanna eru žessi įhrif į hvert land um sig hįš ašstęšum ķ žvķ į hverjum tķma. Efnahagslegt gildi fjįrfestinga yfir landamęri fyrir žau lönd sem hlut eiga aš mįli ręšst einkum af žvķ hvernig ķ žvķ er hįttaš um eignarhald į félögum, skattamįl og aušlindamįl.

Lķtill hluti af hagnaši af starfsemi ķslenskra śtrįsarfélaga erlendis skilar sér ķ hendur innlendra ašila og er rįšstafaš hér į landi. Skatttekjur ķslenska rķkisins af žessari starfsemi eru tengdar žeim hagnaši sem tekin er til landsins og gildandi skattareglum svo og leiša til aš koma hagnaši óskattlögšum śr landi. Įhrif śtrįsar ķslenskra ašila į ķslenskt efnahagslķf eru žvķ aš lķkindum ekki ekki mjög mikil og skatttekjur ķslenska rķkisins af atvinnurekstri ķslenskra ašila erlendis eru ekki miklar. Įstęšan fyrir hvoru tveggja er aš hluta til sś aš eignarhald į ķslenskum eigendum śtrįsarfyrirtękjanna er aš nokkuš miklu leyti ķ höndum ašila sem skrįšir eru erlendis en einnig af žvķ aš skattareglur ķ žessum efnum hér į landi eru ófullnęgjandi.

Erlend fjįrfesting hér į landi er efnahagslega mikilsverš vegna veršmętasköpunar sem ella hefši ekki oršiš og kemur fram ķ žeim viršisauka sem af starfseminni hlżst. Viršisaukinn rennur til žeirra ašila sem leggja eitthvaš til starfseminnar, vinnuafl, fjįrmagn, aušlindir eša réttindi. Hlutur ķslenskra ašila er laun starfsmanna, hagnašur innlenra ašfangasala og tekjuskattar sem félög ķ erlendri eigu og eigendur žeirra greiša og aušlindagjald sé žaš tekiš.

Įhrif beinnar erlendrar atvinnustarfsemi į Ķslandi į efnahagslķfiš eru margžęttari en žegar um śtrįs er aš ręša og įvinningur fyrir efnahagslķfiš torrįšnari m.a.vegna óvissu um fórnarkostnaš. Auk vinnulauna er įvinningurinn fyrst og fremst fólginn ķ hagnaši innlendra ašfangasala og sköttum į félög i erlendri eigu og eigendur žeirra.

Lķklegt er aš innlend hlutdeild ķ viršisauka af erlendri atvinnustarfsemi hér į landi sé hlutfallslega fremur lķtil. Žįttur vinnuafls ķ orkufrekum išnaši er fremur lķtill, hagnašur og vextir af fjįrmagni renna aš mestu til erlendra ašila og ekki tekiš gjald fyrir afnot af aušlindum. Žį er skattheimta af žeim hluta viršisaukans sem rennur til erlendra ašila fremur lķtil og hefur fariš minnkandi meš lękkun tekjuskatts į félög.

Žróun višskiptaumhverfis į sķšustu įrum hefur aušveldaš flutning śr landi į hagnaši hvort sem er af innlendri starfsemi eša śtrįsarstarfsemi og breytingar į skattalögum, m.a. lękkun į tekjuskatti félaga hafa aukiš žann hluta hagnašar sem fariš getur skattfrjįls eša lķtt skattlagšur śr landi.

Žaš hefur veriš haft į orši, stundum sem hótun, aš eitt eša annaš žessara félaga flytji sig śr landi ef ekki er fariš aš vilja žess. Afleišingar žess fyrir efnahagslķfiš og afkomu rķkisins hafa veriš mįlašar dökkum litum og endurómašar gagnrżnislaust af įhrifagjörnum.

Hafa žarf ķ huga aš félög er ekki hęgt aš flytja milli landa meš pennastriki einu. Vilji eigendur hętta starfsemi félags hér į landi veršur aš slķta žvķ eša selja žaš ķ hendur annarra. Viš slit eru eignir seldar, reksturinn geršur upp og greiddir skattar af uppsöfnušum hagnaši. Kjósi eigendurnir aš selja félagiš, ž.e. hlutina ķ žvķ ķ hendur annarra, e.t.v. félags sem žeir eiga erlendis, starfar félagiš engu aš sķšur įfram hér į landi meš ķslenska starfsmenn og borgar skatta af žeirri starfsemi žótt einhver starfsemi höfušstöšva kunni aš fęrast til annars lands.

Žaš er starfsemin hér į landi, sem fyrst og fremst hefur žżšingu fyrir ķslenskt efnahagslķf og skatttekjur rķkissjóšs. Breyting į eignarhaldi og flutningur höfušstöšva hefur ekki stórfelld įhrif ef félagiš heldur įfram starfsemi sinni hér. Vilji félagiš ekki sinna starfsemi hér, t.d. innlendri bankastarfsemi, munu ašrir ašilar vafalķtiš yfirtaka hana, skapa hér fleiri störf en žeir höfšu įšur haft og skila meiri hagnaši og skatttekjum en įšur.

Vissulega er skaši aš žvķ aš vel rekin fyrirtęki hętti hér störfum en žaš er langt ķ frį aš vera hérašsbrestur.

Grein ķ heild er ķ višhengi.


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Žórir Kjartansson

Bestu žakkir fyrir žetta fróšlega  innlegg.  Flestir hafa hingaš til aš mestu litiš  gagnrżnislaust  į žetta frį einni hliš.

Žórir Kjartansson, 7.2.2008 kl. 08:59

2 Smįmynd: Įrni Gunnarsson

Žeir stjórnmįlamenn sem gęta hagsmuna aušmanna kunna aš setja žessa umręšu ķ žann farveg sem višfangsefninu hentar.

Ryki er slegiš ķ augu fólks og ótrślega margir blindast.

Žaš er višurkenndur žjóšarsannleikur aš vöxtur og višgangur samfélagsins sé hįšur žvķ aš lukkuriddarar fjįrmagnsins fįi aš hegša sér aš eigin vild.

En žaš er žakkarvert žegar sérfręšingar į borš viš sķšuhöfund taka til mįls um žessi efni.

Įrni Gunnarsson, 7.2.2008 kl. 11:48

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband